dzięki wszystkim za pomoc. już wszystko ok. rady cenne, ale jak się okazało wina tkwiła w zbyt starym (słabym) zasilaczu. dysk udawał padniętego, ale już wymieniłem i sobie ponownie śmigam.
zainstalowałem te sterowniki związane z sata z płyty od mobo. stało sie to na zasadzie że coś tam próbowałem. no i pojawił się najpierw kreator odnajdywania sprzętu, a potem wyszukały sie satowskie sterowniki które zainstalowałem . boję się że to coś z biosem, bo jedyne co jest związane z satą to serial ata, które było wyłaczone w biosie a które włączyłem. to właśnie sprawiło że pojawił się wspomniany kreator. jeżeli chodzi o bios to mam bios phoenix award bios v 6.00 pg. powalczył bym z biosem aktualizując go (choć trochę mnie to przeraża) ale nie mogę znależź nowszej wersji tego biosa. tutaj coś jest, ale czyt to pomoże w kwestii sata?: